Ανδρέας Καρακόκκινος
ποιητής

Οι τυφώνες στην εποχή τους
ξεριζώνουν δέντρα
αρπάζουν στέγες
πλημμυρίζουν τις ακτές
σηκώνουν κύματα βουνά
βουλιάζουν καράβια.
Οι τυφώνες στην εποχή μας
ξεριζώνουν θεμέλια
αρπάζουν το αύριο
πλημμυρίζουν τα χέρια με αίμα
σηκώνουν συρματοπλέγματα
βουλιάζουν αθώες ψυχές.

Από τη συλλογή Λαθρεπιβάτες σε πειρατικό (2017)

Συνέντευξη στη Λουκία Πλυτά

–Πότε ξεκίνησε η σχέση σας με την ποίηση;

Η σχέση μου με τη ποίηση ξεκίνησε στα τελευταία χρόνια τού Γυμνασίου από τον φιλόλογό μας, που έδινε μεγάλη σημασία στην ποίηση. Τότε πρωτοδιαβάσαμε Ελύτη, Ρίτσο, Σεφέρη και πολλούς άλλους. Και τότε έγραψα τα πρώτα μου ποιήματα.

-Διαχειρίζεστε τρία εμπεριστατωμένα ιστολόγια: Ποιητικοί διάλογοι, Ταξίδι στην ποίηση, Στη Κύπρο την Θαλασσοφίλητη, διεργασία που απαιτεί κόπο και χρόνο, μιλήστε μας γι’ αυτή σας την προσπάθεια;

Κατ’ αρχήν, κάνω κάτι που με ευχαριστεί και δεν υπολογίζω τον χρόνο που έχω βέβαια αρκετό, γιατί είμαι συνταξιούχος. Βιβλία μού στέλνουν αρκετά από Ελλάδα και Κύπρο μιας και τα ιστολόγιά μου έγιναν γνωστά, αλλά και αρκετά τ’ αγοράζω. Στους Ποιητικούς Διαλόγους φροντίζω να έχω όλα τα βιβλία τού ανθολογούμενου και συμπληρώνω την  ανθολόγηση με τις κριτικές που έχουν γραφεί για κάθε βιβλίο.

-Η ενασχόληση με την ποίηση και τη λογοτεχνία είναι ένας δρόμος αντοχής;

Την ποίηση και τη λογοτεχνία πρέπει κάποιος να τα αγαπά. Είναι δρόμος αγάπης και η αγάπη δίνει αντοχές.

-Πώς ένα ποιητής μπορεί να έχει ενδείξεις ότι τελικά η προσπάθεια και το έργο του αξίζει;

Με το διαδίκτυο, τώρα, είναι εύκολο ο καθένας να κάνει γνωστή τη γραφή του. Και οι πρώτες ενδείξεις φαίνονται από την απήχηση που έχει κυρίως από μη στενούς φίλους. Και βέβαια, μετά, ακολουθεί η έκδοση βιβλίου και το ενδιαφέρον να το προμηθευτούν.

-Μία από τις βασικές προϋποθέσεις τής ποιοτικής γραφής είναι η μελέτη. Οι νέοι λογοτέχνες, διαβάζουν ποίηση, διαβάζουν λογοτεχνία;

Η μελέτη τής ποίησης πιστεύω ότι πρέπει να ξεκινά από το σχολείο· φοβάμαι ότι η ύλη και το άγχος των εξετάσεων περιορίζει τη διάθεση για μελέτη τής λογοτεχνίας και περισσότερο τής ποίησης. Αρκετοί νέοι λογοτέχνες πιστεύω ότι μελετούν τη λογοτεχνία για ν’ ανοίξουν τους ορίζοντές τους, ορίζοντες γνώσης και δημιουργίας.

Τ’ αηδόνια δεν σ’ αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες.
Δακρυσμένο πουλί, στην Κύπρο την θαλασσοφίλητη
που έταξαν για να μου θυμίζει την Πατρίδα…

Γ. Σεφέρης (απόσπασμα από την Ελένη)

–Η κυπριακή λογοτεχνία είναι αναπόσπαστο μέλος και αποτελεί κομμάτι από το σώμα της γενικότερης ελληνικής λογοτεχνίας;

Σίγουρα, η κυπριακή λογοτεχνία είναι ένα κομμάτι τής ελληνικής λογοτεχνίας. Η ιστορία τής Κύπρου, από τα αρχαία χρόνια, είναι κομμάτι τής ελληνικής ιστορίας.

-Ποιά είναι τα βασικά γνωρίσματα της κυπριακής λογοτεχνίας;

Μετά την ανεξαρτησία τής Κύπρου το 1960, οι Κύπριοι λογοτέχνες απευθύνονται στον σύγχρονο άνθρωπο με τα προβλήματά του, αλλά και σχολιάζουν τα ιστορικά γεγονότα που έζησε η Κύπρος με τον αγώνα τής ανεξαρτησίας από τους Εγγλέζους, το 1955-59, και τα γεγονότα τού 1974, προδοτικό πραξικόπημα και τουρκική εισβολή-κατοχή.

–Σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η εγχώρια λογοτεχνία στο νησί;

Διαβάζοντας Κύπριους και Έλληνες λογοτέχνες, βλέπω ότι η κυπριακή λογοτεχνία είναι στο ίδιο επίπεδο με την ελληνική, ένα πολύ καλό επίπεδο και οι δύο λογοτεχνίες.

-Οι νέοι ποιητές και συγγραφείς αναζητούν καινούργια, νέα, θεματολογία μακριά από το τραύμα τού τόπου;

Σίγουρα αναζητούν καινούργια θεματολογία. Σε αρκετούς, όμως, ένα μέρος τής θεματολογίας τους, σε κάποιους μικρότερο, σε άλλους μεγαλύτερο, αναφέρεται  στο τραύμα τού τόπου. Μην ξεχνάμε ότι κάποιοι γεννηθήκαν στα Κατεχόμενα ή οι γονείς τους είναι από τα Κατεχόμενα και έχουν ακούσει πολλές ιστορίες. Κι αυτό δεν περνά απαρατήρητο σε ένα λογοτέχνη.

–Γίνονται απόπειρες συγγραφικής επικοινωνίας μεταξύ Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων λογοτεχνών και ποιά η γνώμη (σας) σχετικά;

Απ’ ό,τι γνωρίζω, γίνονται κάποιες συναντήσεις και υπάρχει επικοινωνία, μεταφράζονται ποιήματά τους στα ελληνικά κι έχουν συμμετοχή σε κάποιες ανθολογίες και μάλιστα και σε εκδόσεις τού Υπουργείου Παιδείας τής Κύπρου. Πιστεύω ότι πρέπει να γίνονται αυτές οι συναντήσεις, γιατί και αρκετοί Τουρκοκύπριοι λογοτέχνες δεν είναι σύμφωνοι με την τουρκική κατοχή.

-Τελικά, θα μπορούσαμε να πούμε πως η λογοτεχνία είναι μια πατρίδα από μόνη της;  

Σίγουρα η λογοτεχνία έχει σχέση με την ιστορία και το πνευματικό βάθος ενός λαού, είναι μια από τις πλευρές που καθορίζει την πατρίδα. 

-Τα παιδικά και νεανικά σας χρόνια στην Κύπρο;

Τα παιδικά μου χρόνια τα έζησα στη κατεχόμενη  Μόρφου.  Αυτό που θυμάμαι είναι η αγγλική κατοχή και τους Εγγλέζους στρατιώτες να μας βάζουν κατ’ οίκον περιορισμό και να κάνουν έρευνα στα σπίτια, ανακατεύοντας τα πάντα, για να ακολουθήσουν, μετά την ανεξαρτησία, οι βομβαρδισμοί τού 1964 από τους Τούρκους. Τα χρόνια τού Γυμνασίου ήταν όμορφα, με παιγνίδι στις γειτονιές, γνώσεις στο σχολείο και φιλίες, που κρατάνε μέχρι σήμερα. Μετά το Γυμνάσιο πήγα φαντάρος και στη συνέχεια ήρθα στη Θεσσαλονίκη για σπουδές. Το 1974, αφού έζησα το προδοτικό πραξικόπημα, την εισβολή και το πόλεμο σαν έφεδρος, επέστρεψα στη Θεσσαλονίκη όπου και παρέμεινα. Τη κατεχόμενη Μόρφου την επισκέφθηκα δυο φορές για να δω τον τόπο που γεννήθηκα και το σπίτι μου.

-Το συρματόπλεγμα πονάει τους ανθρώπους τού νησιού, η μοιρασμένη πατρίδα, το χρονίζον κυπριακό πρόβλημα, ποιά συναισθήματα γεννά;

Το συρματόπλεγμα πονά τους ανθρώπους τού νησιού και ιδιαίτερα τους πρόσφυγες. Τα 48 χρόνια κατοχής δεν είναι λίγα. Όλες οι προσπάθειες, που έγιναν για επανένωση του νησιού, για επιστροφή των προσφύγων, απέτυχαν. Και απέτυχαν όχι μόνο από την αδιαλλαξία της Τουρκίας, αλλά και από τη στάση των ισχυρών τής γης, που τους ενδιαφέρει η Τουρκία. Η δικαιοσύνη, δυστυχώς, είναι με το μέρος τού ισχυρού και οι όποιες αποφάσεις έλαβε κάποτε ο ΟΗΕ ήταν μια κοροϊδία γιατί ποτέ δεν εφαρμόστηκαν.

-Μιλήστε μας για τη διαδικασία των ανασκαφών και εκταφών, που πραγματοποιούνται για τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των αγνοούμενων ανθρώπων εδώ και 40-45 χρόνια στο νησί;

Αυτό που ξέρω είναι ότι από πληροφορίες εντοπίζονται ομαδικοί τάφοι στη κατεχόμενη Κύπρο και από τα οστά γίνεται αναγνώριση των δολοφονημένων, από τον τουρκικό στρατό, ελληνοκυπρίων αιχμαλώτων. Έτσι βρέθηκαν τα οστά αγνοούμενου εξαδέλφου μου, πριν μερικά χρόνια, που το ’74 υπηρετούσε σε μονάδα στον Πενταδάκτυλο.

-Η υπάρχουσα κοινωνικό-οικονομική πραγματικότητα;

Ζω μακριά από τη Κύπρο και αυτό που ξέρω από φίλους είναι ότι η κοινωνική-οικονομική κατάσταση είναι καλή.

«Η Ποίηση τα θέλει εξ ορισμού όλα δικά της.
Αν είναι Ποίηση, βέβαια.
Κι είναι επικίνδυνη,
διότι αίρει εν τέλει το εγώ»

Γ. Βέης

-Από ποιές αυταπάτες διέπονται οι άνθρωποι;

Νομίζω από υπερβολικό «εγώ» και πρόταξη των προσωπικών επιθυμιών και συμφερόντων.

-Μπορεί ο άνθρωπος να ξεφύγει από το «εγώ» του;

Όταν σκέφτεσαι και το συνάνθρωπό σου, τότε μπορείς να ξεφύγεις από το «εγώ» σου.

–Για το φαινόμενο της έξαρσης της βίας τί έχετε να πείτε. Ποιές σκιές μάς περιβάλλουν;

Η έξαρση της βίας νομίζω είναι συνέπεια λανθασμένων πολιτικών αποφάσεων, αλλά και αντίδραση στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, που επιβάλλουν τις αποφάσεις τους σε βάρος των λαών.

-Τί σας φοβίζει περισσότερο;

Να είναι δύσκολο και δυσάρεστο το αύριο των παιδιών όλου του κόσμου. Δεν πρέπει να τους αφήσουμε έναν κόσμο χειρότερο από τον σημερινό.

-Τα όνειρά σας, οι προσδοκίες σας, το τώρα σας;

Να χαίρομαι τη ζωή με τη χαρά των παιδιών και των εγγονιών μου. Κι ακόμα, να βλέπω νέους ανθρώπους να στρέφονται στη λογοτεχνία και στη γνώση, για να τους βοηθήσει να κάνουν έναν καλύτερο κόσμο.  

-Από τις προσωπικές σας εμπειρίες, ποιά μορφή έχει πάρει η έννοια της ελευθερίας μέσα σας;

Η έννοια της ελευθερία πρέπει να εμπεριέχει τον σεβασμό των δικαιωμάτων ανθρώπων και λαών. Δυστυχώς, σήμερα, τα συμφέροντα των ισχυρών τής γης είναι πάνω από τον σεβασμό των δικαιωμάτων των λαών. Η μικρή Κύπρος έχει εδώ και 48 χρόνια το 40% του εδάφους της υπό τουρκική κατοχή. Ποιός νοιάστηκε; Τί έκανε ο ΟΗΕ γι’ αυτό; Να θυμίσω, ακόμα, τις επεμβάσεις σε άλλα κράτη, Συρία, Γιουγκοσλαβία  και τώρα η Ουκρανία. Τελικά, η ελευθερία των λαών εξαρτάται από τα συμφέροντα των ισχυρών  

https://whenpoetryspeaks.blog/

http://journeyinpoetry.blogspot.com/

 «Η ποίηση είναι παντού και πάντοτε,
ακόμη και στη σύγχρονη φυσική και τα μαθηματικά.
Αλλά ως γλώσσα συμπυκνωμένης έντασης,
ποίηση είναι η τέχνη του ποιητή»

Ν. Καρούζος

Βιογραφικό σημείωμα

Ο Ανδρέας Καρακόκκινος γεννήθηκε στη Μόρφου τής Κύπρου, που σήμερα είναι κατεχόμενη από τους Τούρκους. Ζει στη Θεσσαλονίκη από το 1974, όπου σπούδασε στη Νομική Σχολή και εργάστηκε στον τραπεζικό τομέα. Έχει γράψει τις ποιητικές συλλογές «Πνοή της άνοιξης», Θεσσαλονίκη, 2007, «Λεμονανθοί στο πέλαγο», Θεσσαλονίκη, 2013 και «Λαθρεπιβάτες σε πειρατικό, Θεσσαλονίκη, 2017. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά σε Ελλάδα και Κύπρο, καθώς και στο διαδίκτυο, όπου διατηρεί  ιστολόγια στα οποία, μεταξύ άλλων, ανθολογεί ποιητές από την Ελλάδα και την Κύπρο. Είναι μέλος στην Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και στην Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου.